Kleine lening, grote kansen

12-09-2009

Maar dat microkredieten ook in Nederland verstrekt worden is minder bekend. Ondernemers (in spe) die bij de bank geen lening krijgen, kunnen in aanmerking komen voor microkrediet – met coaching. “Banken kijken naar iemands verleden, wij kijken naar de toekomst.”

Zeventien jaar werkte Ezra Langendorff (37) als operationeel manager voor luxe modemerken. ‘Een beetje eigenwijsheid’ deed haar er echter steeds meer naar verlangen eigen baas te worden. “Ik wilde me niet meer conformeren, maar zelf beslissen.” Begin dit jaar zegde ze haar baan op en stortte zich op de oprichting van haar eigen wervings- en trainingsbureau voor winkelpersoneel in de modebranche. Met eigen geld. “Ik ben voorzichtig”, zegt Langendorff. “Ik wil me niet onnodig in de schulden steken.” Toch vroeg ze een krediet aan van 25.000 euro. “Als vangnet.” Met een gedetailleerd ondernemingsplan stapte ze naar haar bank: ABN Amro. Dat werd enthousiast ontvangen, maar een lening kreeg ze niet. “Het systeem zegt nee. Zo werd het me letterlijk gezegd. Zonder enige toelichting. Ik was zo boos.”

Mark Antes (23) weet al sinds zijn afstuderen aan de HTS (richting scheepsjachtbouwkunde) dat hij zijn eigen baas wil zijn. Vanwege de vrijheid en het geld. “Ik werk liever voor mezelf dan voor een baas. Dan weet ik waar ik het voor doe en kan ik meer verdienen.” Sinds juli 2008 staat hij met Polymark in geschreven bij de Kamer van Koophandel en werkt hij, op locatie, aan de reparatie van boten. Maar Mark wil meer: een loods huren bijvoorbeeld, zodat hij niet meer afhankelijk is van het weer en ook kunststof producten als radarmasten en railingen kan maken. Hij schreef een ondernemingsplan en klopte aan bij de Rabobank voor een lening. Daar durfden ze het echter niet aan en ook bij de ABN Amro ving hij bot.

Microkrediet

Een ‘nee’ bij de bank overkomt steeds meer bestaande, maar zeker startende ondernemers. Banken zijn – mede door de kredietcrisis – een stuk strenger, voorzichtiger én duurder geworden. “De kloof tussen zij die wel en zij die geen toegang hebben tot geld wordt alleen maar groter”, beaamt Elwin Groenevelt. “En voor wie de kredietmarkt niet toegankelijk is, kan microkrediet een oplossing zijn.” Groenevelt is directeur van Qredits, Microkrediet Nederland. Deze stichting is in oktober 2008 opgericht en in januari 2009 officieel van start gegaan met het verstrekken van leningen tot €35.000. Initiatiefnemers – en geldschieters – zijn de ministeries van Economische Zaken en van Sociale Zaken & Werkgelegenheid en een viertal grote banken. “Op deze manier wil de overheid ondernemerschap bevorderen”, zegt Groenevelt. “Het kleinbedrijf is de motor van de economie.”

Kans

Dat kan zo zijn, maar wie voor zichzelf wil beginnen, treft bij een bank dus steeds vaker een dichte deur. Dat geldt zeker voor mensen die bijvoorbeeld de Nederlandse taal niet goed machtig zijn, laag opgeleid, al wat ouder of juist ‘te jong’ zijn. Mensen met een schuld of een eerder faillissement worden helemaal direct afgewezen. “Of al deze potentiele ondernemers een goed plan hebben is nauwelijks relevant”, zegt Groenevelt die zelf vijftien jaar bij Fortis Bank werkte als kantoordirecteur en regiodirecteur zakelijk. “Voor een bank is er maar een criterium: aan welke klant kan ik zoveel mogelijk verdienen? Zzp’ers die vaak een relatief klein bedrag willen lenen, zijn daarom voor banken sowieso al nauwelijks interessant. De kosten wegen dan niet op tegen de baten. Bij ons krijgen mensen met een goed plan, starters en bestaande ondernemers, wel een kans. Zoals Langendorff en Antes, zij kregen beiden de door hen gevraagde lening van €25.000.

“Het geeft armslag”, zegt Antes. “De mogelijkheid om de zaken groter en serieuzer aan te pakken.” Inmiddels heeft hij een loods gehuurd waar hij boten tot maximaal 4 meter kan stallen. Ook heeft hij een stapel flyers laten drukken en een website laten bouwen. “Nu gaat het echt beginnen. Met dat krediet werkt het een stuk daadkrachtiger.” Voor Langendorff betekent de lening vooral ‘rust’ zegt ze. Sinds 1 maart 2009 is MissioninFashion in de lucht.

Kritisch

Qredits is een proefproject voor twee jaar. In die tijd moet de stichting bewijzen dat er behoefte aan is en zorgen dat ze op eigen benen kan staan, dus: van haar rente-inkomsten leven. Daarom moet de stichting ‘massa’ maken en is de rente vrij hoog: 9 procent. Met die massa’ zit het vooralsnog wel goed. In juli 2009 stond de teller al op 1.500 aanvragen, waarvan er nog ruim 500 in behandeling zijn. Ongeveer een op de drie aanvragen wordt gehonoreerd, tot nu toe een kleine 300, waaronder veel bedrijfjes in de schoonheidsbranche, webwinkels en webdesigners, detailhandel, zakelijke dienstverlening en klusbedrijven.

Zelfstandig ondernemerschap zit al jaren in de lift. Zo kwamen er in 2007 100.000 zelfstandigen bij. De crisis – met als gevolg groeiende werkloosheid – zal deze trend waarschijnlijk alleen maar versterken. “Dat vereist extra kritisch kijken” , aldus Groenevelt, die daarvoor tien ervaren bedrijfsadviseurs, verdeeld over Nederland, in dienst heeft.

Niet bang

Er is een beter moment denkbaar om voor jezelf te beginnen, erkent Langendorff. Zeker in een conjunctuurgevoelige branche als de mode. Maar ze gelooft in haar ‘product’. “Er staan op dit moment nog altijd duizenden vacatures open in de modedetailhandel. Het is voor modezaken moeilijk om goed personeel te vinden en te houden, terwijl goede verkopers en winkelmanagers een enorm verschil in omzet kunnen maken.”

Ook Antes is niet bang voor de financiële crisis. “Daardoor zal de verkoop van luxe jachten misschien minder worden, maar dat biedt reparateurs juist weer kansen.” Bovendien, wie op de kosten let, is bij de jonge zzp’er aan het goede adres. “Ik heb geen grote loods, geen personeel, dus weinig overheadkosten.”

Coaching

Om een 'vinger aan de pols' te houden, biedt Qredits haar klanten ook coaching. Dat wil zeggen: de stichting faciliteit de door hen gefinancierde ondernemers om zich – op eigen kosten – te laten begeleiden, afhankelijk van de ervaring meer of minder intensief. Groenevelt: “Coaching is eigenlijk de essentie van microfinanciering. Het tilt de onderneming naar een hoger plan. "Langendorff is er blij mee. “Ik heb nu geen collega’s meer, dus is het fijn om met een onafhankelijk en ervaren iemand te delen. Dat geeft steun en inspiratie.”

(door Eva Prins)

Kleine lening, grote kansen